Wypełniony furmankami i otoczony kordonem – taki był myślenicki Rynek 81 lat temu, rankiem 22 sierpnia 1942 roku. Widać to na fotografiach, które się zachowały i które przynieśli ze sobą dziś na Rynek organizatorzy spotkania „Zachor znaczy Pamiętaj”.

– Ten dzień zapisał się w historii naszego miasta jako koniec świata dla myślenickich Żydów. Myślenickie getto zostało zlikwidowane, a mieszkającym tam Żydom nakazano zgromadzić się na rynku, w sobotę, w dniu szabatu. Zjawiło się tam około 1300 osób z Myślenic i z okolicznych wsi, i ludność ta została wywieziona z miasta. Nigdy do niego wróciła. Większość poniosła śmierć w niemieckich obozach – możemy przeczytać na stronie Muzeum Niepodległości w Myślenicach, które razem z gminą od kilku lat pamięta o tej rocznicy i honoruje ją właśnie spotykając się przy wspomnianej tablicy i składając tam kwiaty.

W tym roku kwiaty złożył burmistrz Myślenic Jarosław Szlachetka wraz z dr. Łukaszem Malinowskim, dyrektorem Muzeum Niepodległości.

Dyrektor opowiedział krótko o historii myślenickich Żydów podkreślając ich duży wkład w kulturę Myślenic. Z satysfakcją podkreślił też, że myśleniczanie pamiętają o tym i o tej żydowskiej społeczności Myślenic, wszak, jak przypomniał, czczenie kolejnych rocznic 22 sierpnia zostało zapoczątkowane oddolnie, właśnie przez mieszkańców.

Dokładnie stoi za tym stowarzyszenie Wspólnota Myślenice. To ono co roku 22 sierpnia organizuje spotkanie pod hasłem „Zachor znaczy Pamiętaj”, w którym teraz uczestniczą także przedstawiciele władz miasta. To także z inicjatywy „Wspólnoty” w Rynku zawisła wspomniana tablica. 

W tym roku również jego członkowie na czele z Agnieszką Cahn, współautorką m.in. „Spacerownika. Myślenice. Ślady żydowskiego miasteczka” oraz sympatycy zorganizowali takie spotkanie.

Agnieszka Cahn przygotowała na tę okazję mowę o holocauście, który pochłonął nie tylko 1300 myśleniczan, ale sześć milionów ludzi. Nie wygłosiła jej jednak sama, o jej odczytanie poprosiła wszystkich chętnych tak, aby wybrzmiała ona jak rodzaj modlitwy. Oto jej fragment:

„Tych ludzi – młodych i starych, bogatych i biednych, wykształconych i prostych, niskich i wysokich, o różnych kolorach oczu, włosów i skóry, łączyło tylko jedno, wszyscy byli niewinni, i wszystkich oskarżono o to samo przestępstwo, przestępstwo „inności”(…) Wiemy bardzo dobrze, co się dzieje, gdy zapominamy, że nawet ludzie, którzy nie zostali stworzeni na nasz obraz i podobieństwo, zostali stworzeni na obraz i podobieństwo Boga, wszyscy(…)”.

Artykuł Dzięki grupie myśleniczan pamięć o dawnych sąsiadach trwa pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.

Sytuacja w Myślenicach nie odbiegała w żaden sposób od sytuacji w kraju, jeśli chodzi o Żydów. Okres okupacji praktycznie cały czas wiązał się z rozlicznymi szykanami i co raz to nowymi formami poniżania obywateli żydowskich. 22 sierpnia 1942 doszło do ostatecznego wygnania wszystkich myślenickich Żydów. Zostali oni wywiezieni do obozu przejściowego w Skawinie, a następnie pociągami do obozu zagłady w Bełżcu, gdzie wszyscy zginęli.

22 sierpnia 1942 roku to data, która w sposób drastyczny oznacza koniec pewnej epoki w mieście. W tym to właśnie dniu doszło do wysiedlenia i zagłady myślenickich Żydów. Jak podają źródła historyczne, likwidacja myślenickiego getta odbyła się bezkrwawo, co jednak nie umniejsza rozmiarów tragedii.

Tak wspominają to ówcześni mieszkańcy – świadkowie tamtych wydarzeń:

Pamiętam jak ich zabierali, wywozili. Pamiętam były takie dziewczynki w moim wieku, była Sala, Basia, nieco starsze Peśka i Reśka to Laubentrachtówny. Myśmy ich bardzo lubili. Ja nawet dałem im kartkę z moim adresem, żeby do mnie napisały, …ale ta kartka nie wróciła

Proszę pana jak myśmy z siostrą płakały, nasz dom na Kazimierza Wielkiego stał przy gościńcu, to przeważnie jeździły furmanki jak ich wywozili. Żal nam strasznie było .

Co roku pod tablicą, na myślenickim Rynku, upamiętniającą tamte straszne wydarzenia o godzinie 16 spotykają się mieszkańcy miasta pragnący uczcić pamięć pomordowanych. Spotkania odbywają się z inicjatywy stowarzyszenia „ Wspólnota Myślenice”.

Tegoroczne obchody rocznicowe odbyły się 21 sierpnia z udziałem Burmistrza Miasta i Gminy Myślenice Jarosława Szlachetki.

Artykuł Wieczna Pamięć Wszystkim Ofiarom pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.