W spotkaniu przy pamiątkowej tablicy wzięli udział burmistrz miasta i gminy Myślenice Jarosław Szlachetka, jego zastępca Robert Bylica, sekretarz gminy Robert Pitala, poseł na Sejm Władysław Kurowski, nadkom. Aldona Wietrzyk, zastępczyni komendanta powiatowego policji w Myślenicach, dr Łukasz Malinowski, dyrektor Muzeum Niepodległości w Myślenicach, Tomasz Pawlak, zastępca dyrektora MOKiS, poczty sztandarowe kilku szkół podstawowych i Oddziału Górali Myślenickich oraz grupa mieszkańców, w tym potomkowie i członkowie rodzin zamordowanych.

Spotkanie rozpoczął dr Łukasz Malinowski przypominając przebieg wydarzeń z 23 czerwca 1940 roku. Mówił o akcji AB, która była wymierzona w Polaków, a szczególnie w polską inteligencję, i miała wyeliminować wszelkie przejawy patriotyzmu i zniechęcić do podejmowania jakichkolwiek dążeń niepodległościowych. Jej częścią była właśnie akcja z czerwca 1940 roku przeprowadzona w Myślenicach. Najpierw Niemcy wyznaczyli 10 zakładników, którzy mieli się sygnalizować wszelkie próby sabotażu przeciwko nim, a następnie sami urządzili prowokację wrzucając do budynku poczty granat lub petardę. Ten rzekomy akt sabotażu stał się pretekstem do aresztowań tych 10 zakładników, a oprócz nich także 25 innych osób. Zostali zgromadzeni przed budynkiem dzisiejszej Komendy Powiatowej Policji, gdzie w upale stojąc z rękami w górze spędzili kilka godzin. Ich widok miał być przestrogą dla innych myślących o jakimkolwiek oporze wobec okupanta.

Potem przewieziono ich do Krakowa. Kilka dni później, bo 29 czerwca zostali rozstrzelani na terenie byłego fortu w podkrakowskich Krzesławicach.

Dziś, aby oddać im hołd wyczytano imiennie każdego z zamordowanych, a pod tablicą pamiątkową złożono kwiaty i zapalono znicze. Wzruszającą chwilą było odczytanie przez panią Teresę Święch napisanej przez nią elegii, którą dedykowała swojemu teściowi i pozostałym zamordowanym.

W najbliższą niedzielę o godz. 12.30 w myślenickim Sanktuarium zostanie odprawiona msza w ich intencji.

Artykuł Pamięć o myślenickiej „czarnej niedzieli” trwa pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.

Jego dowódca Józef Fijałkowski zapłacił za to najwyższą cenę w 1944 roku, kiedy to 29 maja został podstępnie zamordowany, a niewiele wcześniej Niemcy w odwecie za straty zadane im przez „Halniaka” i jego oddział zamordowali niemal całą jego rodzinę paląc jego rodzinny dom.

Pierwszy rajd jego imienia odbył się w 2024 roku, roku 80-tej rocznicy tamtych wydarzeń, i roku, kiedy „Halniak” został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

W tym roku, tak jak w poprzednich, uczestnicy rajdu wyruszyli z ulicy Burmistrza Andrzeja Marka w Myślenicach, gdzie Józef Fijałkowski został zdradziecko zamordowany i gdzie na pamiątkę tego stoi symboliczna mogiła. Po drodze zatrzymali się przy Pomniku Niepodległości na myślenickim Rynku oraz w Jaworniku, przy pomniku upamiętniającym ofiary pacyfikacji tej wsi, a gdzie oddział „Halniaka” urządził zasadzkę na kolumnę Niemców, w czasie której zabito kilku hitlerowców.

W Zawadzie najpierw zatrzymali się przy krzyżu stojącym w pobliżu miejsca, gdzie stał rodzinny dom „Halniaka”, który Niemcy w kwietniu 1944 roku spalili zabijając jednocześnie niemal całą jego rodzinę, bo uratował się jedynie kilkuletni brat. Następnie przybyli przed pomnik stojący w centrum wsi (przy strażnicy OSP) a upamiętniający pomordowanych mieszkańców Zawady. Tam również złożono kwiaty, a na zakończenie złożono je też na grobie Józefa Fijałkowskiego i jego rodziny, który znajduje się na cmentarzu w sąsiednim Sieprawiu.

Ostatnim punktem rajdu był posiłek przygotowany przez druhów z OSP Zawada.

Organizatorem rajdu był ZŻNSZ-Okręg Małopolski. – Cieszy fakt, że w rajdzie wzięły udział całe rodziny wraz z dziećmi. Dzięki waszej postawie pamięć o bohaterach nie zaginie, a będzie trwała na wieki – mówi prezes tego okręgu.

Fot. Daniel Salawa

Artykuł Po raz trzeci przeszli śladami „Halniaka” aby uczcić jego pamięć pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.

Przy symbolicznym grobie Polaków, którzy zginęli w czasie II wojny światowej spotkali się dziś burmistrz Jarosław Szlachetka, jego zastępca Robert Bylica, sekretarz gminy Robert Pitala, przedstawiciele Muzeum Niepodległości w Myślenicach, Miejskiej Biblioteki Publicznej, myślenickiego koła Światowego Związku Żołnierzy AK i Jednostki Strzeleckiej 4115 im. rtm. Witolda Pileckiego w Myślenicach, młodzież szkolna oraz rodziny ofiar.

W gronie aresztowanych tej tragicznej niedzieli z kwietnia 1944 roku były osoby zaangażowane w konspiracyjne działania „Ubezpieczalni”, ale były też osoby przypadkowe.

Jak mówił podczas dzisiejszego spotkania dr Łukasz Malinowski, dyrektor Muzeum Niepodległości w Myślenicach, wszystko to wydarzyło się w czasie, kiedy załamywał się front wschodni a w Polakach było silne przekonanie, że wojna niedługo się skończy, dlatego tym bardziej byli zdeterminowani w swoich niepodległościowych dążeniach. Jednym z przejawów tych działań była wytwórnia granatów, która działała w ramach „Ubezpieczalni” a mieściła się w młynie należącym do rodziny Hołujów. Właśnie osoby zaangażowane w tę działalność stały się celem gestapowców.  Aresztowano głównie mężczyzn w sile wieku, ale nie tylko ich, bo w tym gronie znalazły się także kobiety. Były rodziny, które straciły po kilkoro członków.

Wszyscy aresztowani zostali przewiezieni do Krakowa i osadzeni w więźniu przy ul. Montelupich. Niedługo po tym zostali rozstrzelani w masowych egzekucjach albo wywiezieni do obozów koncentracyjnych. Część osób zginęła w egzekucji w rejonie dzisiejszego skrzyżowania ulic Botanicznej i Lubicz.

Dziś znajduje się tam tablica, która przypomina o tamtych wydarzeniach i o tych, którzy oddali życie za to, że chcieli żyć w wolnej, niepodległej Polsce.

Złożenie tam kwiatów zaplanowano na 27 maja, w rocznicę dokonania masowej egzekucji, natomiast już w tę niedzielę 3 maja w Myślenicach (o godz. 9.30 na Rynku) zostanie odprawiona msza św. w intencji ofiar II czarnej niedzieli.

Artykuł W hołdzie ofiarom II czarnej niedzieli pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.

– 4 kwietnia 1944 roku w Jaworniku miała miejsce brutalna pacyfikacja wsi przeprowadzona przez niemieckie siły okupacyjne w zemście za działalność partyzantów Armii Krajowej na obszarze ziemi myślenickiej – przypominało przy okazji jednej z rocznic Muzeum Niepodległości w Myślenicach.

Chodziło o zasadzkę na niemiecki konwój zmierzający w kierunku Sułkowic, którą zorganizował oddział pod dowództwem Józefa Fijałkowskiego, a której celem było niedopuszczenie do pacyfikacji Sułkowic.

Jej przebieg opisuje na swojej stronie internetowej Instytut Pamięci Narodowej.

„Zaskoczone oddziały policji niemieckiej, poruszające się kilkoma samochodami, poszły w rozsypkę i w pierwszych minutach poniosły istotne straty. Na miejscu zginęło trzech Niemców(…)” – czytamy tam.

Jeszcze tego samego dnia niemieccy żołnierze przegrupowawszy siły dokonali pacyfikacji Jawornika podpalając zabudowania i mordując mieszkańców nie bacząc na wiek i płeć. Zginęło kilkanaście osób, w tym troje dzieci. Zostali rozstrzelani w swoich domach, na podwórkach swoich domów, albo na polu.

Nazwiska  ofiar pacyfikacji znajdują się na pomniku razem z cytatem ks. Jana Twardowskiego: „Nie umiera ten, kto trwa w pamięci żywych”.

Lokalna społeczność również pielęgnuje pamięć o tym wydarzeniu – w imieniu mieszkańców hołd ofiarom oddali sołtys Piotr Norek oraz przewodnicząca Rady Sołeckiej Karolina Korneszczuk-Podoba, składając znicz pod pomnikiem.

Artykuł 82. rocznica pacyfikacji Jawornika. Przy pomniku upamiętniającym jej ofiary złożono kwiaty pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.

Inicjatorką spotkania była Agnieszka Cahn ze Stowarzyszenia Wspólnota Myślenice. Co roku spotkaniom tym przyświeca hasło „Zachor znaczy pamiętaj”. W tym roku rozpoczęło się ono od zapalenia znicza pamięci i złożenia kwiatów, co uczynili wspomniani już Robert Bylica i Marek Stoszek.

– „Ludzie ludziom zgotowali ten los” pisała Zofia Nałkowska w opowiadaniu „Medaliony”. Starajmy się o tym pamiętać, że zło to nie jest abstrakcyjna siła, ale konkretne decyzje ludzi – mówił zastępca burmistrza.

Była modlitwa za pomordowanych w obozach, odczytano także wspomnienia Beno Lichtmana. Zakończono modlitwą na czas wojen i konfliktów.

Więcej w najbliższym numerze „Gazety Myślenickiej”.

Artykuł „Zachor znaczy pamiętaj…” 83 lata później myśleniczanie pamiętają pochodzi z serwisu myslenicka24.pl.